strzałka w prawoStart arrow Wystawy on-line arrow Gmina Rozprza w fotografii archiwalnej 23-10-2019  
obrazek nagłówkowy
StartAktualnościHistoriaZasób archiwum Wystawy on-line

bip

logo 90 lat archiwum w piotrkowie
90 lat Archiwum Państwowego w Piotrkowie Trybunalskim

zasoby
Piotrków
Tomaszów

archiwa rodzinne

facebook

Inicjatywa Obywatel

Gmina Rozprza w fotografii archiwalnej Drukuj E-mail
    Upływa rok 2015. Dla nas, współcześnie żyjących był on – choć jeszcze przez jakiś czas po prostu „jest – pełen wielu mniej lub bardziej istotnych wydarzeń. Nasze ludzkie „małe historię” dzieją się wokół nas. Zmieniamy się my, lecz zmienia się również otaczający nas świat. Obrazy zapamiętane nawet z nie tak odległej przeszłości zacierają się czasem, mimo iż w chwilach zadumy wracamy do nich pamięcią – wywołujemy je w swej świadomości. Część z nich wywołana została już w sposób bardziej tradycyjny, techniczny. Obrazy te trafiły następnie do zasobu Archiwum Państwowego w Piotrkowie Trybunalskim. Mowa w tym miejscu o fotografiach obrazujących przeszłość naszego regionu. Są one nie tylko źródłami historycznymi zarezerwowanymi dla wytrawnych badaczy, lecz również materiałami szczególnie cenionymi przez miłośników opracowywanych przez archiwistów wystaw tradycyjnych i cyfrowych. Stąd też za pośrednictwem niniejszej ekspozycji on-line pragniemy odwołać się właśnie to tego rodzaju materiałów archiwalnych. Ostatnie dni upływającego roku, zaprzątające skutecznie głowy przygotowaniami do spotkań rodzinnych mogą nie sprzyjać lekturze dokumentów. Liczymy zatem, że prezentacja fotografii okaże się bardziej przystępną formą historyczno-archiwalnej „podróży w czasie”.

       
Mierzyn – modrzewiowa kostnica
przy kościele parafialnym,
1 połowa XX w.
       
Kościół w Mierzynie, widok
od strony północno-zachodniej,
I połowa XX w.
 
Chałupa w Mierzynie, przed 1914 r.

 
Mierzyn, rozwidlenie dróg do wsi
Kuźnica i Cieszanowice,
1 połowa XX w.

    Tematyka wystawy nie jest podyktowana jedynie zmianami w przyrodzie. Rok 2015 przynajmniej dla części mieszkańców naszego regionu jest rokiem szczególnym. Toteż ekspozycja dedykowana jest również mieszkańcom gminy Rozprza, świętującym obecnie doniosły jubileusz 950-lecia Rozprzy. Dzięki wspólnym staraniom władz gminy oraz naszego archiwum udało się w tym roku przeprowadzić szereg imprez z historią i dokumentem w tle, prezentujących różne aspekty dziejów „kasztelańskiego grodu”. Co prawda nie dysponujemy fotografiami rozpierskich kasztelanów, ani innych postaci i miejsc z okresu przed wynalezieniem fotografii, jednak prezentowane zdjęcia przynajmniej dla najmłodszych mieszkańców mogą okazać się „równie wiekowe”.

 
Kościół w Mierzynie, widok od
strony południowo-wschodniej,
1 połowa XX w.
 
Plebania w Mierzynie, 1911 r.

 
Kościół w Rozprzy, 1 połowa XX w.

 
Fragment okolicznościowych
dekoracji stylizowanych na
rozpierskie grodzisko, album 1965 r.

    Naszą multimedialną wycieczkę zaczynamy we wsi Mierzyn, w początkach ubiegłego stulecia. Nastrojowe, czarno-białe fotografie ukazują nam zarówno zabudowania o charakterze religijnymi, jak też widok na chłopską chatę i rozstaje dróg. Kościół, plebania, kostnica. Budynki zakorzenione w świadomości lokalnej, utrwalone zaś na fotografii pozwalają nam wczuć się w klimat sprzed kilkudziesięciu lat.

 
Rozprza z lotu ptaka, album 1965 r.
 
Rozprza z lotu ptaka, album 1965 r.
         
Rozprza – pomnik bohaterów
walk z lat 1939-1945, album 1965 r.
 
Rozprza – głaz pamiątkowy związany
z walkami w 1939 r., album 1965 r.

    Następne ujęcia prowadzą nas do dwudziestowiecznej Rozprzy. Duża część fotografii prezentowanych w tej części wystawy wykonana została w związku z poprzednimi obchodami jubileuszowymi – 900-lecia. Składają się one na niepozorny w pierwszym odczuciu mały albumik, przechowywany w zbiorze fotografii Archiwum Państwowego w Piotrkowie Trybunalskim. Jednak już pierwsze jego karty pozwalają na weryfikację krzywdzącego dlań osądu. Przyjrzyjmy się zatem kolejnym zdjęciom z należytą refleksją.

 
Rozprza – panorama, album 1965 r.
 
Rozprza – apteka ufundowana
w 1959 r., album 1965 r.
 
Rozprza – ośrodek zdrowia
budowany w latach 1959-1960,
album 1965 r.
 
Rozprza – ówczesna siedziba
Prezydium Gromadzkiej Rady
Narodowej, album 1965 r.

    Już na samym początku widzimy nawiązanie do „starożytności” Rozprzy – dziejów wczesnośredniowiecznego grodziska będących inspiracją do okolicznościowej aranżacji z 1965 r. Z głębi średniowiecza przenosimy się w inny wymiar przestrzeni, oglądając widok Rozprzy z ujęcia lotniczego. Kolejne dwie fotografie nawiązują do militarnych aspektów historii gminy. Ukazują miejsca pamięci związane z II wojną światową. Lata powojenne to znów widoki zabudowań – panorama miejscowości, a także budynki apteki i ośrodka zdrowia. W pamiątkowym albumie uwieczniono również szereg innych miejsc na stałe wpisanych w historię miejscowości.

 
Rozprza – widok Alei 900-lecia,
album 1965 r.
 
Rozprza – budynek Banku
Spółdzielczego, album 1965 r.
 
Rozprza – Rynek Piotrkowski,
album 1965 r.
 
Rozprza – miejsce dawnego
grodziska, album 1965 r.

    Trzy następne fotografie ukazują mieszkańców Rozprzy w strojach historycznych, w których brali udział w uroczystych obchodach jubileuszu 900-lecia. Ostatnie zaś zdjęcia ilustrują zachodzące przemiany w przestrzeni otaczającej ówczesnych mieszkańców miejscowości. Są one podsumowaniem całości ekspozycji unaoczniając tym samym potrzebę zachowywania dla potomnych w formie utrwalonych obrazów przemian, jakie na co dzień dzieją się wokół nas. Są też w tym wypadku formą apelu, spinającego klamrą historię z współczesnością. Apelu o stałą czujność i dbałość w rejestrowaniu i archiwizowaniu w naszych rodzinnych zbiorach świadectw przemijającej codzienności.

 
Grupa młodzieży w strojach
historycznych, album 1965 r.
 
Mieszkańcy gminy w strojach
ludowych, 1965 r.
 
Za mundurem panny sznurem,
1965 r.
         
Budowa Ośrodka Zdrowia
w Rozprzy, 1960 rok
 
Budowa Ośrodka Zdrowia
w Rozprzy, 1960 rok
 
Budowa Ośrodka Zdrowia
w Rozprzy, 1960 rok

Następny >